Niemcy nie będą mogli skutecznie ubiegać się o zwrot nieruchomości na Ziemiach Odzyskanych

– Chcemy uporządkować sytuację prawną nieruchomości Skarbu Państwa i komunalnych na Ziemiach Odzyskanych. Do tej pory tego nie zrobiono, chociaż taki obowiązek ciąży na władzy państwowej od niepamiętnych czasów – mówi jeden ze współautorów projektu, senator Piotr Łukasz Andrzejewski. Razem z grupą senatorów pracuje nad projektem ustawy o skutkach wygaśnięcia praw rzeczowych na nieruchomościach, które weszły w granice RP po II wojnie światowej, ujawnienia w księgach wieczystych prawa własności Skarbu Państwa. Projekt nie jest nowy. Przygotował go Senat poprzedniej kadencji i wniósł do Sejmu, ale ten nie zdążył zakończyć nad nim prac.

Projekt przewiduje, że wszelkie prawa rzeczowe (w tym prawo własności) do nieruchomości, które na podstawie prawa międzynarodowego zostały przyłączone do Polski po II wojnie światowej, wygasły na mocy przepisów powojennych. Oznacza to, że wszelkie roszczenia do nieruchomości, do których wywodzone będzie prawo z czasów przedwojennych, są bezprzedmiotowe.

Z chwilą wejścia w życie tego projektu powstanie jednocześnie obowiązek założenia dla nieruchomości nowych ksiąg wieczystych, jeżeli nadal widnieją w nich przedwojenni właściciele. W nowej księdze wieczystej nie będzie już dla nich miejsca.

Senatorowie chcą także zobowiązać sądy rozpatrujące roszczenia byłych właścicieli do zawiadamiania podmiotów reprezentujących Skarb Państwa o toczącym się postępowaniu. Jednocześnie sądy mają zwracać się do nich o zajęcie stanowiska, czy zamierzają zweryfikować swoje prawa do nieruchomości z tytułu zasiedzenia.

Projekt uchyla także możliwość powoływania się na nieaktualne wpisy w księgach wieczystych w ramach rękojmi wiary ksiąg wieczystych.

Gminy oraz starostwa będą zobowiązane przygotować wykaz nieruchomości, których stanu prawnego do tej pory samorządy nie uporządkowały. Mają to zrobić w ciągu trzech miesięcy od daty wejścia projektu w życie.